Biện pháp xử lý phèn hiệu quả

Bởi: Admin

24/01/2019

498

Trong nuôi trồng thủy sản, ao nuôi bị nhiễm phèn là tình trạng diễn ra rất phổ biến. Vì vậy, cần có những biện pháp đúng kỹ thuật để xử lý hiệu quả hiện tượng nhiễm phèn của ao nuôi.

Bón vôi cải tạo hạn chế phèn trong ao nuôi

 

Tác động

Ảnh hưởng chung đối với ao nuôi: Ao nuôi nhiễm phèn rất khó gây màu nước vì hợp chất tạo nên phèn từ Fe, Al rất khó tan làm cho tảo khó phát triển.

Ao bị phèn có pH thấp, từ đó ngăn cản sự khuếch tán của Na+ và K+ từ ngoài vào trong làm cho các loài giáp xác mất cân bằng trong quá trình tạo vỏ.

Ảnh hưởng đến sử hoạt hóa các Enzyme của thủy sinh vật trong ao nói chung.

Làm tăng quá trình hô hấp của tôm cá gây mất nhiều năng lượng cho quá trình hô hấp. Làm cho tôm cá chậm phát triển, sinh sản… Hợp chấp phèn trong nước còn bám vào thân vỏ, đặc biệt là mang (thường thấy ở tôm, cá bị vàng mang).

 

Ảnh hưởng đến tôm nuôi

Tôm lột xác không hoàn toàn: Hàm lượng phèn cao làm giảm độ pH trong nước làm tôm khó lột xác, đặc biệt là đối với giai đoạn thả nuôi ban đầu, tôm còn nhỏ quá trình lột xác không hoàn toàn và dính vỏ làm giảm tỉ lệ sống của tôm, gây ra thất thoát rất lớn khi thu hoạch. Nếu điều chỉnh pH khoảng 7,3 - 7,5 tôm sẽ lột xác rất tốt.

Tôm bị mềm vỏ: Do hàm lượng Ca2+ và Mg2+ trong ao nhiễm phèn rất hạn chế, chính vì thế ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình tạo vỏ của tôm, tôm thường bị thiếu hụt khoáng chất cho quá trình tạo vỏ.

Tôm rất chậm lớn và có màu sắc kém: Hầu hết các loài sinh vật trong ao đều chậm phát triển, tôm nuôi cũng vậy. Độ pH trong ao thấp làm giảm tốc độ tăng trưởng của tôm so với các ao khác, màu sắc tôm cũng sẽ không đẹp,…

Khó gây màu nước: Hàm lượng các chất khó tan trong ao nhiễm phèn làm giảm dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển của tảo nên rất khó gây màu nước trong ao nuôi.

 

Xử lý

Xử lý bằng cách bón lân

Khi bón lân đáy ao sẽ giúp khử Fe giải phóng phospho từ đó giúp gây màu nước trong ao tôm dễ dàng hơn, tuy nhiên, tảo độc trong ao sẽ phát triển mạnh gây mất cân bằng, vì thế cần phải xử lý tảo sau khi đã xử lý phèn bằng lân.

 

Bón vôi

Mục đích để nâng pH đáy ao, khử phèn đồng thời tạo hệ đệm trong ao nuôi liều lượng 15 - 20 kg/100 m2, vôi được rải đều xuống đáy và bờ ao. Tuy nhiên, khi bón vôi đá hoặc vôi nóng cần phải thực hiện trong lúc chiều mát sau đó cấp nước và ao ngay hôm sau, không nên rải vôi và phơi ao trong thời gian quá lâu. Dùng máy đo hoặc quỳ tím để đo pH đáy; nếu pH vẫn thấp thì nên bón thêm vôi, điều chỉnh pH từ 7,5 trở lên.

 

Sử dụng vi sinh

Hiện nay, phương pháp sử dụng vi sinh xử lý phèn được nhiều người nuôi sử dụng mang lại hiệu quả rất cao. Bằng cách sử dụng các loại vi khuẩn có khả năng phân hủy phèn rải đều vào ao nuôi, sau 3 - 5 ngày vi khuẩn sẽ phân hủy các chất gây phèn làm cho ao nuôi hết phèn. Ưu điểm của phương pháp này là rất tiết kiệm, vì không phải xử lý phèn lại nhiều lần, hiệu quả mang lại rất cao.

 

Xử lý ao

Đối với ao nuôi bị nhiễm phèn tiềm tàng trong đất thì không nên phơi ao quá lâu vì các vết nứt lớn sẽ chứa nhiều ôxy sẽ ôxy hóa Pyrit sắt và khi cấp nước vào chất này sẽ được giải phòng tạo nên phèn đỏ rất khó để xử lý.

Đối với ao đất phèn, nên tăng công suất của dàn quạt nước từ 25 lên 30 hp/ha và thay dàn quạt cánh bằng quạt lông nhím nhằm cung cấp đủ dưỡng khí cho tôm.

Lấy nước vào ao 1,2 - 1,5 m, khử trùng và bật quạt nước, đo lại pH; nếu chỉ số này vẫn thấp thì có thể dùng vôi và vôi đen (dolomite) hòa loãng lấy nước tạt vào buổi đêm liều lượng 2 - 4 kg/100 m2, nếu nước bị đục và có váng phèn thì có thể dùng EDTA để keo tụ váng phèn. Nếu người nuôi có khả năng về kinh tế thì có thể đầu tư trải bạt toàn bộ nền đáy và bờ ao để ngăn xì phèn là tốt nhất.

Lưu ý: Sau mỗi trận mưa, nước mưa có chứa axit và lượng xì phèn trên bờ có thể trôi xuống ao làm giảm pH. Do đó, cần dùng Zeolite để keo tụ chất vẩn, sau đó sử dụng chế phẩm sinh học để khoáng hóa đáy ao, đồng thời dùng vôi dolomite hòa vào nước ngọt 24 giờ; sau đó tạt đều xuống ao lúc 8 - 10 giờ đêm, liều lượng 1,7 kg/100 m3 nước. Nên rải vôi nông nghiệp quanh bờ ao trước khi trời mưa; khi mưa to, mực nước ao nuôi lên cao, cần xả bớt nước mặt để tránh giảm độ mặn đột ngột và tràn bờ, vỡ bọng, cống, kết hợp quạt nước để tránh hiện tượng phân tầng nước.

Trời sắp mưa, cần giảm lượng thức ăn hoặc thậm chí ngừng cho ăn, chờ đến khi ngớt mưa, cho ăn với số lượng giảm 30 - 50% lượng thức ăn bình thường. Để bảo đảm sức đề kháng và tránh cho tôm bị mềm vỏ, có thể trộn men vi sinh, khoáng chất và Vitamin C vào bữa chính cho tôm ăn mỗi ngày.

Thanh Hiếu (Tổng hợp)

Hãy là người đầu tiên bình luận cho bài này