Mobile

Thứ 5, 18/06/2026 17:10:57 GMT+7

Quy trình nuôi tôm sú trên nền đất lúa

Đánh giá bài viết

Nuôi tôm sú trên nền đất lúa là mô hình sản xuất hiệu quả, tận dụng tốt điều kiện tự nhiên và giúp nâng cao thu nhập cho người dân. Để vụ nuôi đạt năng suất cao, cần tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật và quản lý tốt môi trường ao nuôi.

Mùa vụ

Với điều kiện tự nhiên của mô hình luân canh tôm - lúa chỉ nên thả nuôi tôm sú 1 vụ/năm. Để đảm bảo hiệu quả cao phù hợp với tình hình diễn biến cụ thể của thời tiết hàng năm nên thả giống đúng theo lịch thời vụ khuyến cáo của Ngành Nông nghiệp địa phương.

Địa điểm

Nằm trong khu quy hoạch của nhà nước.

Nên chọn nơi giao thông thuận tiện; chủ động nguồn nước cấp, thoát; điều kiện an ninh tốt...

Không nên chọn địa điểm nuôi tôm ở những nơi có nhiều mùn bã hữu cơ, đất cát hay đất bị nhiễm phèn nặng.

Không chọn nơi gần nguồn nước có nguy cơ ô nhiễm cao như: bệnh viện, nước thải công nghiệp, nước thải sinh hoạt...

Xây dựng ao nuôi

Ao lắng: Chiếm 15 - 20% diện tích ao nuôi nhằm lắng tụ phù sa, chứa nước để xử lý mầm bệnh trước khi cấp vào vuông nuôi, chủ động được nguồn nước.

Ao ương: Chiếm khoảng 15 - 20% diện tích nuôi nhằm giúp chăm sóc tôm ở giai đoạn từ 30 - 45 ngày giúp tôm thích nghi tốt với môi trường nước vuông tôm, tăng tỷ lệ sống trước khi thả ra ao nuôi lớn.

Ao (ruộng) nuôi: Diện tích mương bao: Khoảng 25 - 30% diện tích ao nuôi. Bờ ao cần được gia cố kỹ để tránh ngấm nước và sạt lở khi mưa bão. Độ sâu mực nước trên trảng lớn hơn 0,7 m, dưới kênh 1,2 - 1,5 m. Có cống cấp thoát nước: 1 - 2 cống đảm bảo cấp, thoát nước kịp thời.

Chuẩn bị ao

Cải tạo đất: Sau khi thu hoạch vụ lúa xong, tiến hành cắt bỏ gốc rạ trên ruộng, gom lại đem lên bờ. Phơi ruộng từ 5 - 7 ngày cho đất nứt chân chim để giải phóng một số khí độc ở nền đáy. Vệ sinh và dọn sạch rong, cỏ và gia cố bờ bao, cống, bọng. Sên vét lớp bùn ở đáy mương bao. Rửa vuông 2 - 3 lần, bằng cách lấy nước vào vuông ngâm từ 2 - 3 ngày, sau đó xổ ra để thải bỏ tạp chất.

Bón vôi: Khi mặt đất còn ướt, tùy theo pH đất mà lượng vôi cần bón. Lưu ý: đối với những vùng đất bị nhiễm phèn pH < 5 không nên phơi khô mà chỉ được rửa vuông nuôi.

Lấy nước: Nước được cấp từ ao lắng vào ao nuôi qua túi lọc bằng vải kate 2 lớp, mực nước 1,2 - 1,5 m. Sau 3 - 4 ngày tiến hành xử lý nước.

Diệt khuẩn nước: Chủ yếu áp dụng biện pháp lấy nước qua túi lọc vào ao lắng sau đó để lắng 3 - 4 ngày tiến hành diệt khuẩn bằng: BKC, Iodine... rồi mới cấp vào ao nuôi.

Diệt cá tạp: Độ mặn ao nuôi dưới 10‰: Nên dùng rễ dây thuốc cá 10 - 15 kg/1.000 m3. Độ mặn ao nuôi trên 10‰: dùng Saponin 10 - 15 kg/1.000 m3.

Sau 2 - 3 ngày diệt cá tạp hoặc 3 - 5 ngày cấp nước vào ao nuôi thì tiến hành bón phân gây màu nước.

Trước khi thả giống, cần tiến hành kiểm tra các yếu tố môi trường nằm trong ngưỡng: Độ mặn: từ 5‰ trở lên; Màu nước: xanh vỏ đậu, màu trà nhạt; Độ trong: 30 - 35 cm; pH = 7,5 - 8,5; Độ kiềm: 80 - 120 mg/lít.

Con giống

Để chọn con giống đạt chất lượng tốt thả nuôi cần chọn những trại giống lớn và có uy tín. Đồng thời, thực hiện chọn giống dựa trên phương pháp cảm quan; Phương pháp cách gây sốc độ mặn và sốc formol; Phương pháp xét nghiệm mô học, PCR.

Thả giống

Mật độ thả: từ 5 - 10 con/m2.

Nên thả tôm giống vào lúc trời mát. Không nên thả tôm giống khi trời sắp mưa hoặc đang mưa.

Trước khi thả giống cần kiểm tra các yếu tố môi trường trong ao nuôi với môi trường nước trong bao chứa tôm giống như độ mặn, pH, nhiệt độ...

Người nuôi cũng có thể thả tôm giống trong ao ương trước khi đưa ra ruộng nuôi.

Thức ăn

Cần lựa chọn từ những cơ sở sản xuất có uy tín và chất lượng ổn định.

Có nhãn mác rõ ràng và còn hạn sử dụng.

Bảo quản thức ăn nơi khô ráo, thoáng mát, tránh để thức ăn bị ẩm mốc.

Trộn thức ăn với một ít nước trước khi cho ăn để thức ăn chìm nhanh và dễ phân phối khắp ao.

Bắt đầu tuần thứ 3 sau khi thả tôm thì đặt sàng ăn để kiểm tra khả năng sử dụng thức ăn, sức khỏe và tỷ lệ sống của tôm.

Cho tôm ăn 4 lần/ngày.

Tháng đầu tiên, lượng thức ăn trung bình 1 - 1,3 kg/100.000 post/ngày.

Từ tháng thứ 2 trở đi, lượng thức ăn được xác định dựa vào kết quả kiểm tra khối lượng và tỷ lệ sống của tôm. Thông thường từ 7 - 10 ngày chài 1 lần để kiểm tra.

Trong quá trình nuôi, cần giảm lượng thức ăn khi thời tiết thay đổi: nhiệt độ cao, mưa dầm, trời lạnh kéo dài…; Tôm trong giai đoạn lột xác;

Tôm bị bệnh; Khi chuyển thức ăn từ số nhỏ sang số lớn hơn cần chuyển từ từ, không nên chuyển đột ngột.

Quản lý, chăm sóc

Kiểm tra bờ bao, cống... tránh để thất thoát nước, tôm nuôi.

Quan sát để có biện pháp phòng tránh các loài địch hại: chim, cò, cá dữ, rắn…

Luôn duy trì mực nước ổn định 0,7 m trên mặt trảng ao nuôi.

Lượng nước thay tùy vào thời gian nuôi và tình trạng sức khỏe tôm trong ao. Tháng đầu tiên: chỉ cấp bù lượng nước do rò rỉ bốc hơi. Tháng thứ hai trở đi: mỗi lần thay 10 - 30% lượng nước trong ao.

Quản lý tốt các yếu tố môi trường, đảm bảo nằm trong ngưỡng phù hợp.

Khi tôm được 3 tuần tuổi trở lên có thể dùng sàng ăn hoặc dùng chài định kỳ 7 - 10 ngày/lần để kiểm tra sức khỏe tôm nuôi.

Thu hoạch và bảo quản

Dụng cụ chứa: Tất cả các dụng cụ dùng để chứa đựng tôm nguyên liệu phải sạch, khô ráo, không nhiễm bẩn.

Nguồn nước: Phải là nước sạch, không sử dụng nước sông để rửa nguyên liệu.

Mặt bằng phân loại tôm: Phải sạch, khô, không trũng nước, thoáng mát.

Tôm sau khi thu hoạch lên khỏi mặt nước, được chuyển vào nơi sạch, thoáng mát để phân loại.

Sau đó dùng nước sạch để rửa trước khi bảo quản.

Dụng cụ dùng để bảo quản tốt và hiệu quả nhất hiện nay là thùng cách nhiệt.

Trong quá trình ướp đá thao tác phải nhẹ nhàng tránh long đầu, vỡ đốt. Nước đá dùng để bảo quản phải thật mịn (tốt nhất nên dùng nước đá vẩy), tỷ lệ tôm - đá thích hợp để bảo quản là 2:1 (2 tôm, 1 đá), ướp đá xen kẽ 1 lớp đá 1 lớp tôm và vận chuyển về các cơ sở chế biến trong thời gian từ 5 - 8 giờ.

Thanh Hiếu